Projekty naukowe: Negotino Gradiste

Najbardziej charakterystyczną cechą geograficzną południowo-wschodniej części dzisiejszej Republiki Macedonii jest dolina rzeki Vardar, znana w starożytności jako Axios. Geograf Ravenna (4.9.7 str. 51 ed. Schnetz) lokalizuje miasto nazywane „Asigonia” (tj. Antigoneia) na drodze ze Stobi do Thessalonik, podczas gdy Pliniusz (NH 4.34) wspomina o mieście Antigoneia w Pajoni, leżącym między Stobi a Europos na rzece Axios. Tabula Peuteringiana (6.5), najważniejsze źródło, z którego można odzyskać historyczną geografię Macedonii Hellenistycznej, lokalizuje Antigoneia na rzece Axios: dokładniej 12 rzymskich mil w dół rzeki od Stobi i 11 mil w górę rzeki z Stenai. Lokalizacja starożytnego Stobi jest znana i została potwierdzona wykopaliskami archeologicznymi, a Stenai można prawdopodobnie zlokalizowaćna terenie dzisiejszego miasta Demir Kapija.

Pomiędzy tymi dwoma miastami znajduje się wiele miejsc, w których odnaleziono starożytne artefakty i które można by nazwać Antigoneia na Axiosie. Ivan Mikulcič przeprowadził badania na całym tym obszarze na początku lat 80. ubiegłego wieku i jak do tej pory ma on największy wkład w badania nad tą problematyką. Według Mikulcica (‘Problemot na Antigoneja’ Godishen Zbornik (Skopje) 11 (37) (1984) pp. 111-138) (z niemieckim podsumowaniem: Tremnik znajduje się zbyt daleko od rzeki Axios oraz od drogi. Antigoneia leży na wzgórzu zwanym Gradište, z widokiem na nowoczesne miasto Negotino. Jest to najbardziej prawdopodobne miejsce, gdyż Negotino Gradište leży ok. 17 km od Stobi, a więc w odpowiedniej odległości na drodze pomiędzy Stobi a Stenai. Jest to miejsce strategiczne na wysokim płaskowyżu, z widokiem na rzekę Vardar. Obecnie obszar miasta jest ograniczony do 3,5 ha. Jest to obszar bardziej odpowiedni dla małego miasteczka, niż dla miasta.

Systematyczne prace wykopaliskowe są przeprowadzone w Negotino Gradište co roku od ropoczęcia międzynarodowego projektu „Negotino: Środkowa Dolina rzeki Vardar (Macedonia) w okresach hellenistycznym i rzymskim”. Początkowo projekt był dofinansowywany głównie przez Instituto Valenciano de Estudios Clásicos y Orientales (IVECO, Instytut w Fundación Libertas 7), reprezentowany przez dr Alejandro Noguera Borel do 2011 r. W latach 2012 – 2015 badania archeologiczne w Negotino finansowało Narodowe Centrum Nauki (nr UMO-2011/03 / B / HS3 / 04669 pt. „Negotino: Dolina środkowego Wardaru (Macedonia) w okresie hellenistycznym i rzymskim”). Prócz tego nasze prace są finansowo wspierane przez Wydział Historyczny Uniwersytetu Gdańskiego oraz przez macedońskie Ministerstwo Kultury.

W latach 2009 – 2015 na stanowisko Negotino Gradiste przyjeżdżali studenci Uniwersytetu Gdańskiego, którzy mięli okazję uczestniczyć w badaniach archeologicznych. Byli to:

 2009:  Maciej Kucharski, Dominika Leśniewska, Michał Reda;

2010: Paweł Łyczak, Filip Popek, Karol Zbróg;

2011: Paweł Łyczak, Katarzyna Różańska, Aleksandra Łyczywek;

2012: Paweł Litwinienko, Aleksandra Łyczywek, Piotr Meler, Katarzyna Różańska;

2013: Bartosz Buszman, Michał Kierzkowski, Anna Kroczyńska, Szymon Lipniewicz,

Piotr Meler, Malwina Suchodolska, Monika Warmbier;

2014 Paulina Zalecka, Piotr Kubiak, Bartosz Buszman, Katarzyna Pinker,

Agnieszka Szutkowska, Małgorzara Korzeniewska, Wojciech Sobecki (UWr)

2015: Paulina Zalecka, Patrycja Wojciechowska, Daria Agdan, Natalia Kositarz,

Paulina Raganowicz, Piotr Walaszkowski, Klaudia Korcipa, Bartosz Knapp,

Bartosz Buszman, Katarzyna Pinker, Piotr Kubiak.

 

W latach 2016 – 2017 przeprowadzono ograniczone badania archeologiczne, w których brali udział:

2016: Katarzyna Kosińska, Paulina Plichta, Adrianna Jażwińska, Joanna Rajczyk;

2017: Natalia Koszitarz, Katarzyna Kosińska, Aleksandra Kędziora, Natalia Kozłowska; oraz studenci Katedry Filologii Klasycznej: Przemysław Koronkiewicz i Marta Wiśniewska.

Relacje z uczestnictwa studentów w badaniach wykopaliskowych można zobaczyć TUTAJ.

Obecność studentów Uniwersytetu Gdańskiego na wykopaliskach w Negotino jest możliwa dzięki wsparciu finansowemu otrzymywanemu z Wydziału Historycznego UG, Parlamentu Studentów Uniwersytetu Gdańskiego oraz prywatnego sponsora polskiego (KRAudyt reprezentowanego przez mgr Tadeusza Robińskiego).

 

 

 


 

The most important geographic feature in the South-Eastern part of the present-day Republic of Macedonia is the valley of the river Vardar, known in Antiquity as the Axios. The Ravenna Geographer (4.9.7 p. 51 ed. Schnetz) locates a city called ‘Asigonia’ (ie. Antigoneia) on the road from Stobi to Thessalonike, whereas Pliny (NH 4.34) mentions an Antigoneia in Paeonia, lying between Stobi and Europos on the Axios river. The Tabula Peuteringiana (6.5), the most important source from which the historical geography of Hellenistic Macedonia can be recovered, locates Antigoneia on the River Axios: more precisely 12 Roman miles downstream from Stobi and 11 miles upstream from Stenai. The site of Stobi is known and has been confirmed by archaeological excavation, while Stenai can be securely located at the present town of Demir Kapija.

In between these two cities there are a number of sites which have yielded ancient finds, and which could possibly be identified as Antigoneia on the Axios. Ivan Mikulcič surveyed the whole area in the early 1980s, and has made the most cogently argued contribution to the problem so far. According to Mikulcič, (‘Problemot na Antigoneja’ Godishen Zbornik (Skopje) 11 (37) (1984) pp. 111-138) (with German summary. Tremnik is too far away from the Axios and from the road, and he suggested that Antigoneia lay on the hill called Gradište overlooking the modern town of Negotino. This location is the most probable one so far suggested. Negotino Gradište lies about 17km away from Stobi, and so at an appropriate distance along the road from Stobi to Stenai. It lies at a strategic site on a high plateau, overlooking a crossing of the Vardar. The area of the city as currently known is, however, limited to 3.5ha. This seems an area more appropriate to a small town rather than to a city, which seems, from its very name, to have been a royal foundation. For a discussion of the problem in English see G.M. Cohen, The Hellenistic Settlements in Europe, the Islands, and Asia Minor (=Hellenistic Culture and Society 17, Berkeley, Los Angeles, Oxford 1995) pp. 92-3.

Systematic, documented, archaeological excavations have been carried out at Negotino Gradište on an annual basis since 2009 by an international project entitled ‘Negotino: The Middle Valley of the River Vardar (Macedonia) in the Hellenistic and Roman Periods’. The principal funding for the project was initially provided by the Instituto Valenciano de Estudios Clásicos y Orientales (IVECO, an Institute within Fundación Libertas 7) represented by Dr. Alejandro Noguera Borel down to 2011, and from 2012 until 2015 by the Polish National Research Centre (Narodowe Centrum Nauki (nr UMO-2011/03/B/HS3/04669 pt. „Negotino: Dolina środkowego Wardaru (Macedonia) w okresie hellenistycznym i rzymskim”). Other significant funding has been provided to the project by the Faculty of Historical Studies Gdańsk University and the Macedonian Ministry of Culture.

The following students of Gdańsk University participated in the excavations. In 2009 Maciej Kucharski, Dominika Leśniewska, Michał Reda; in 2010 Paweł Łyczak, Filip Popek and Karol Zbróg; in 2011 Paweł Łyczak, Katarzyna Różańska and Aleksandra Łyczywek; in 2012 Paweł Litwinienko, Aleksandra Łyczywek, Piotr Meler, Katarzyna Różańska; in 2013 Bartosz Buszman, Michał Kierzkowski, Anna Kroczyńska, Szymon Lipniewicz, Piotr Meler, Malwina Suchodolska and Monika Warmbier; in 2014 Paulina Zalecka, Piotr Kubiak, Bartosz Buszman, Katarzyna Pinker, Agnieszka Szutkowska, Małgorzara Korzeniewska, and Wojciech Sobecki (of Wrocław University); and in 2015 Paulina Zalecka, Patrycja Wojciechowska, Daria Agdan, Natalia Kositarz, Paulina Raganowicz, Piotr Walaszkowski, Klaudia Korcipa, Bartosz Knapp, Bartosz Buszman, Katarzyna Pinker, Piotr Kubiak. Also present in 2016 were Katarzyna Kosińska, Paulina Plichta, Adrianna Jażwińska and Joanna Rajczyk, and Natalia Koszitarz, Katarzyna Kosińska, Aleksandra Kędziora and Natalia Kozłowska, all students of archaeology, and Przemysław Koronkiewicz and Marta Wiśniwska who are students in the Katedra of Classical Philology. During both these seasons only limited archaeological work was carried out.

The attendance of students of Gdańsk University at the excavations at Negotino is made possible by financial support received from the Faculty of Historical Studies, the Parlament Studencki of Gdańsk University, and a private Polish sponsor (KRAudyt represented by mgr Tadeusz Robiński).

 

Neg.01 View from the top of Negotino Gradište looking upon the valley of
the Vardar River.

Neg.02 The Ambassador of the Polish Republic in Skopje, his Excellency
Karol Bachura (centre), who served 2007-2011, visited the site in the
first season (2009). He is flanked by Goran Sanev (left) and Nicholas
Sekunda (right).

Neg.03 Aerial view of the site of Negotino Gradište made by the drone of
the geo-physical team led by Piotr Wroniecki.